Haustið 1973, þegar varla mátti heita að greinarhöfundur væri fluttur í bæinn frá Eyjum, heimsótti ég eitt sinn sem oftar frænku mína sem þá starfaði í bókabúð Snæbjarnar við Hafnarstræti í Reykjavík. Þar var hægt að nálgast meira úrval skákbóka en annars staðar í bænum. Ég var búinn að koma mér fyrir í einu horni verslunarinnar þegar tveir menn rákust þar inn og tóku tal saman. Gamlir skólabræður, Bragi Kristjánsson og Geirlaugur Magnússon. Bragi var auðvitað landsþekktur skákmeistari en færri vissu að Geirlaugur var öflugur skákmaður og fleiri að hann var skáld gott. Þótti svolítið tyrfinn eins og það er víst stundum orðað, en það var glettni í stílnum sbr. þessar línur frá ’74:
„Hér með tilkynnist öllum/sem láta málið eingu varða/ að anarkistaflokkurinn/ hefur á ný stolið sér sólgleraugum/ og starfar því skuggalegri en nokkru sinni fyrr…“
Þarna inni hjá Snæbirni spurði Bragi Geirlaug hvort hann ætlaði að tefla á haustmóti Taflfélags Reykjavíkur, sem þá var að hefjast. Geirlaugur svaraði að bragði eitthvað á þessa leið: Æ, ég veit ekki hvort ég geti tekið þátt í þessum militerisma.
Þetta fannst mér athyglisvert svar en Geirlaugur mætti samt í haustmótið og stuttu síðar í Skákþing Reykjavíkur. Ég er ekki viss um að hann hafi teflt mikið opinberlega eftir það og reikna með að hann hafi nálgast skákina á fagurfræðilegum forsendum; leitað snilldarinnar eins og margir áhugamenn.
Ég var að renna yfir nokkrar skákir frá Skákþingi Rússlands sem lauk á dögunum, var geysisterkt, og þeir urðu efstir Íslandsvinurinn Dimitrí Andreikin og Dimitrí Jakovenko, báðir með 7 vinninga af 11 mögulegum. Sá fyrrnefndi var úrskurðaður sigurvegari vegna hagstæðrar stigatölu. [Aths. ritstjóra. Reyndar var það þannig að Andreikin vann Jakovenko í 1½-½ í atskákeinvígi um titilinn (sjá hér)]
Þrátt fyrir magnaðar baráttuskákir fann ég ekki neina snilld í skákum þeirra. Hún kom hins vegar a.m.k. tvisvar frá liðlega tvítugum manni, Danil Dubov, sem varð í 8.-9. sæti eftir að hafa verið efstur um tíma. Hann gæti náð langt:
Skákþing Rússlands 2018:
Denis Khismatullin – Danil Dubov
Kóngsindversk vörn
1. d4 Rf6 2. Rf3 g6 3. e3
Að sneiða hjá alfaraleiðum er býsna algengt á skákmótum í dag. Þar gætir áhrifa Magnúsar Carlsen.
3…. Bg7 4. Be2 0-0 5. 0-0 d6 6. b3 Rc6 7. Bb2 Bf5 8. c4 e5 9. dxe5 dxe5 10. Dc1
Veiklulega teflt en svartur hefur þegar jafnað taflið og sennilega gott betur. Ekki gekk 10. Rxe5 vegna 10. …Dxd1 11. Hxd1 Rg4! o.s.frv.
10…. De7 11. a3 Had8 12. b4 Bg4 13. Ha2?
Skelfilegur leikur en þó í takt við annað sem hvítur hefur gert. Betra var 13. h3.
13…. e4! 14. Bxf6 Dxf6 15. Rd4 Rxd4 16. Bxg4 h5 17. Bd1 Rf3+!
Í sjálfu sér ekki óvæntur leikur og ýmsar þekktar fyrirmyndir til. Það sem er hinsvegar athyglisvert er að drottningarfórn býr að baki; 18. gxf3 exf3 19. Kh1 Dh4! 20. Hg1 Be5 21. Hg3 Bxg3 22. fxg3 og nú 22…. Dxc4! því að svartur mátar eftir 23. Dxc4 Hxd1+ o.s.frv.
18. Kh1 Dh4 19. h3 f5
Gott var einnig 19…. Rg5 en peð eru líka sóknarmenn.
20. c5 Rg5 21. Dc4+ Kh7 22. f4
22…. Rxh3! 23. gxh3 Hxd1!
Með hugmyndinni 24. Hxd1 Dxh3+ 25. Kg1 (eða 25. Hh2 Df3+) Dg4+ og hrókurinn fellur.
24. Kg2 Hd3 25. He2 g5!
– og hvítur lagði niður vopnin. Eftir 26. Rd2 kemur 26…. gxf4 27. Hxf4 Dg5+ og síðan – Be5.
Skákþættir Helga Ólafssonar í Morgunblaðinu birtast viku síðar á Skák.is. Þessi skákþáttur birtist 8. september 2018.
